ملایر شهری ازقوم اریا
ساعت ٩:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٦/٢٢  کلمات کلیدی: مسعود ، مطلب

باسلام خدمت شما دوستان وعزیزان،
 مقاله ای اماده کرده ام درمورد   شهر
ملایر، که مطمن باشید موردتوجه شما
قرار میگیرد.امیدوارم مطالعه کنید .ملایر


اشنایی با شهرستان ملایر

ملایر شهری بزرگ در غرب ایران است. این شهر که مرکز شهرستان ملایر در جنوب شرقی استان همدان واقع شده است.

مردم ملایر از آریایی ها و بازماندگان قوم مادها هستند.[۷] زبان مردم ملایر فارسی و بعضا لهجه ای نزدیک به پارسی میانه آمیزه ای از فارسی کردی لری و فارسی همدانی دارد.که به میزان بسیار زیادی برای سایر مناطق قابل فهم است. [۸] [۹] [۱۰] [۱۱] .[۱۲][۱۳] [۱۴]وسعت شهرستان ملایر ۳۲۱۰ کیلومتر مربع است. ملایر دارای ۸ شهر تابعه و همچنین دویست و بیست روستا می‌باشد که در نوع خود بی نظیر است. و دارای فرمانداری ویژه همچنین اداره گمرک مستقل از مرکز استان می‌باشد. ادارات ملایر هم به معاونت سازمان و ادارات کل ارتقا پیدا کرده‌اند.

بر پایه آمار سال ۱۳۷۵ استانداری همدان ۷۵ درصد جمعیت شهرستان و ۸۷ درصد جمعیت شهر ملایر را فارس ها تشکیل میدهند.[۱۵]

 

ملایر با داشتن ۳ میلیون و ۱۱۴ هزار متر مربع پارک شامل ۴۰ پارک شهری و ۴پارک جنگی و بزرگترین پارک غرب کشور محصور در کمربند سبز بالاترین سرانه فضای سبز کشور را دارد. [۱۶] [۱۷] [۱۸] [۱۹] [۲۰]

 

جمعیت شهرستان ملایر و به تبع شهر ملایر به طور فصلی می‌باشد به طوری که در اواخر تابستان و اوایل بهار جمعیت این شهرستان رشد چشم گیری پیدا می‌کند که بنابر علائم سازمان نظام پزشکی ملایر تا سقف دو برابر شدن جمعیت این شهرستان نیز پیش می‌رود اما جمعیت مهاجر در جمعیت کل شهرستان و شهر حساب نمی‌شود با این وجود جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۵۳٬۷۴۸ نفر[۲۱] و جمعیت شهرستان بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ نفر گزارش شده است که با این امار ملایر دومین شهر بزرگ استان پس از همدان و سی و پنجمین شهر بزرگ ایران به شمار می‌رود. البته با احتساب جمعیت پنج روستا چسبیده به شهر جمعیت شهر در حدود ۲۱۱٬۷۵۹ نفر همچنین برخی منابع رسمی و غیر رسمی جمعیت شهر را با احتساب شش ماه فصل کاری بیش از ۲۵۰٬۰۰۰ نفر و شهرستان را بیش از ۳۷۰٬۰۰۰ نفر ذکر کرده اند. [۲۲] ملایر دارای طبیعت معتدل کوهستانی با زمستانهای سرد و پر برف و تابستانهای معتدل است. وجود روستاها و زمینهای وسیع کشاورزی و باغات حاصل خیز انگور فاصله کمتر از ۱۵۰ کیلومتر با سه مرکز استان،ارتباط زیاد با پایتخت همچنین گستردگی صعنت مبلمان و منبت و نیز قرارگیری بر سر راههای مواصلاتی اصلی، در توسعه ملایر موثر بوده‌اند.

سکه های عهد ساسانی و کتیبه ی شاپور یکم ساسانی نیز گواهی بر کهن بودن نام ملایر دارد.دکتر اذکایی در مورد نام ملایر می نویسد« خوشبختانه در مورد نامجای ملایر ما توانسته ایم ( و برای نخستین بار به آگاهی می رسد) که بر روی مهرهای گلی عهد ساسانی اسم Malayir را بیابیم. در کتیبه های ( پهلوی ) ساسانی ما نامجاهای تویسرکان،نهاوند و ملایر را در مادستان می بینیم که همان ولایت ثلاث عهد قاجار است» و همچنین ایشان می نویسد«بسا قدمت تاریخی ولایت ثلاث مزبور با همین اسامی دست کم به حدود 2000 سال پیش برسد» [۲۵]

 

در زمان قاجار به واسطه ساخت شهر به دست محمد علی میرزا دولتشاه، نخست به نام بانی آن «دولت‌آباد» نامیده شد و پس از آن دوباره به ملایر تغییر پیدا کرد.

پس از کشته شدن نادرشاه افشار، کریم خان زند که یکی از سرداران اعظم او بود به پادشاهی رسید. قوم زندیه از ملایر به شیراز مهاجرت کرد و پس از به قدرت رسیدن قاجار مجبور شد از شیراز به ملایر باز گردد. طایفه زند در چندین نقطه از این جلگه پراکنده می شوند بطور مثال مانیزان و شریف آباد، پری و زنگنه و کمازان. قوم زند قبل از رسیدن به قدرت در جنگ های دیگری رشادت خود را به اثبات رسانده بودند مثل جنگ با عثمانی و افغان ها. از این رو سران قاجار برای جلوگیری از شورش مجدد طایفه زند سعی در کنترل آنها می نمایند. فتحعلی شاه قاجار، (دولتشاه) شاهزاده قجر را والی کرمانشاه کرد و دولتشاه در ملایر اقدام به تاسیس دارالحکومه نمود. بدین وسیله ایل زند تحت نظر قرار گرفتند و ملایر نام دولت آباد به خود گرفت. این زمان مقارن است با سال ???? هجری شمسی. فتحعلی شاه قاجار هشت تن از دختران سران ایل زند را در حرمسرای خود داشت. یکی از آنها مریم بیگم دختر شیخعلیخان زند زنگنه، سردار بزرگ کریمخان بود. فتحعلی شاه از مریم بیگم پسری به نام شیخ علی میرزا(شیخ الملوک) داشت که او را همراه کارداران و ملازمان به سمت ملایر روانه داشت تا به عنوان حاکم ملایر در شهر تازه تاسیس مستقر گردد. پس از او سیف الدوله فرزند عضدالسطان پسر بزرگ فتحعلیشاه حاکم همدان، لرستان و ملایرشد و این زمان حکومت او مقارن است با سلطنت ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه قاجار. طایفه های ملایر را می توان به سه دسته تقسیم کرد دسته اول قبل از ورود شیخ الملوک هستند که ازآنها میتوان زندیه، سلیمانی، قهری، لطفعلیان، صارمی، شاملو، ترکمان، شیرعلیخان، حاج جعفرخان و مردم دهکده چوبین نام برد. دسته دوم همزمان با ورود خاندان عضدی قاجار در ملایر سکنی گزیدند. مانند خاندان مصدقی، ناظمی و تاج بخش... دسته سوم پس از پس از شکل گیری ملایر بتدریج از شهرهای اطراف وارد شدند مانند فتاحی، میرشاهی، خوانساری، میرکمالی، کشاورزیان، کتیرایی، مدنی، رضوی و محمدی،کاشانی، فراهانی بحرینی . مبداء شهرهای آنها نهاوند، تویسرکان ،کاشان، اصفهان، فراهان و خوانسارو کشور بحرین بود که در ان زمان جزو قلمرو ایران به شمار می امد . [۲۹]

 

 

دژها و قلعه‌های ملایر که اکنون دژ گوراب (دژمعروف در داستان ویس و رامین ) و قلعه نوشی جان (کهن ترین ساختمان خشتی جهان و در لیست انتظار برای ثبت در میراث جهانی یونسکو) و قلعه انوج از آن‌ها باقی‌مانده اهمیت بسیاری در حکومت‌های پیش از اسلام داشته‌اند. پیرنیا(مشیرالدوله) در کتاب ایران باستان چنین می‌نویسد:

 

شاهان اشکانی در همدان به سر می‌بردند و در مواقع خطر برای حفاظت پادشاهی همدان را ترک کرده و به شهرهای اطراف آن زمان نظیر ملایر و دژهای مستحکم آن روی می‌آورده‌اند.

ملایر در شاهنامه فردوسی

• ملایر زادگاه مادران هر سه شعبه ی نژاد آریا(برابر آنچه در شاهنامه آمده است همسران هر سه پسر فریدون یعنی سلم و تور و ایرج به نام های آرزو، آزاده خو و سهی دختران سرو پادشاه یمن بوده اند.و یمن مذکور در شاهنامه، امروزه در ملایر، حدفاصل روستاهای قلعه خلیفه و مرویل است که از گذشته به نام یمن معروف بوده است و تپه ی باستانی و نیز دیگر آثار موجود در یمن ملایر گواهی بر این مدعاست.)

 

• سرانجام کیخسرو در کوه های ملایر(لشکردر)

 

• داستان بهرام چوبین 

ملایر دارای آب و هوای سرد و معتدل می باشد.دمای هوای ملایر در فصول سرد سال تا ۲۰ درجه زیر صفر نیز می رسد. در تابستان هوا معتدل و دلپذیر است.

 

آب و هوای ملایر در گذشته‌های دور بسیار متفاوت از وضعیت کنونی آن بوده‌است، به طوری که اشاراتی که در کتاب‌های حتی چند قرن اخیر آورده شده بیانگر وجود جنگل‌های انبوه و زمین‌های حاصلخیز مناسب برای دامداری و کشاورزی بوده‌است. حمدالله مستوفی مورخ مشهور قرن هشتم هجری قمری هنگام گذر از ملایر نوشته:

 

ملایر را جنگلی انبوه فراگرفته بود که وقتی از ملایر خارج میشدم به علت انبوهی جنگل آفتابی مشاهده نمی‌شد. ملایر انبار انگور ایران است. متأسفانه در حال حاضر به علت کمبود منابع زیرزمینی آب در ملایر، بیشترین منابع طبیعی استان در جنوب غربی استان قرار گرفته است به همین علت سد کلان ملایر در ۲۷ کیلومتری ملایر در سال ۱۳۸۹ تاسیس و در حال غنی سازی منابع آب زیر زمینی ملایر میباشد.

 

در کتاب نادر شاه افشار آمده‌است که از ملایر تا سرابهای پر آب و پوشیده از درخت و جنگل‌ها به قدری انبوه بوده‌اند که آفتاب کمتر مشاهده می‌شده‌است. همچنین هنگام خاکبرداری در کوره‌های آجرپزی اطراف شهر غباری بسیار زیاد و خاک آلود اطاف ملایر دیده می‌شود و سنگواره‌های گوناگونی در لایه‌های این خاک‌های شنی و رسی به چشم می‌خورد. بنابراین شواهد و موقعیت کوهستانی ملایر در دوران ایران باستان آب و هوای ملایر در زمستان‌ها سرد و پربرف و در تابستان‌ها سبز و پر آب و پوشیده از جنگل بوده‌است.

  هنرمندان با اصالت ملایری

هنرمندان:ویگن دردریان متولد ۱۳۰۸ ازارامنه ملایری و زاده روستای حاجی آباد ملایر، خوانندهمسعود جعفری جوزانی کارگردان سینما وفارغ التحصیل ایالات متحده در رشته کارگردانی و متولد روستای جوزان ملایرسحر جعفری جوزانی بازیگر سینما و تلویزیون و متولد آمریکا و دختر مسعود جعفری جوزانیحسین یاری بازیگر سینما و متولد ۱۳۴۶ ملایرمریم امیرجلالی بازیگر سینما و تلویزیون و متولد ۱۳۲۶عباس محبی هنرمند رادیو و تلویزیون و اهل ملایرمحمدرضا کریمی صارمی متولد سال ۱۳۴۳ ملایر - تهیه کننده سینماآزیتا حاجیان بازیگر سینما و تلویزیونشهروز ملک آرائی دوبلور سرشناس (صداپیشه) و بازیگر سینما و تلوزیونمهتاب کرامتی بازیگر سینما و تلویزیونمهسا کرامتی بازیگر سینما و تلویزیونعلی پویان متولد ۱۳۳۲، کارگردان، بازیگر سینما و تئاتر

بزرگترین پروژه تفریحی توریستی غرب کشور اولین مینی ورد خاورمیانه و چهارمین مینی ورد جهان است که پس از کشورهای ژاپن، بلژیک و چین در ایران و در شهر ملایر ساخته می شود.نمونه این پروژه در ایران و خاورمیانه وجود ندارد و ساخت این مینی ورد با بهره گیری از شهر بروکسل بلژیک ساخته خواهد شد. در این پروژه ۱۳۸ اثر تاریخی ملی و جهانی در مقیاس یک دهم ساخته می شود که ۱۵ اثر از این تعداد، از آثار تاریخی جهان هستند.از جمله آثار در حال ساخت میتوان به برج ایفل، اهرام ثلاثه و تاج محل هندوستان به عنوان چند اثر مهم جهانی که در مینی ورد به نمایش گذاشته می شود اشاره کرد. با آغاز به کار این پروژه عظیم در ملایر نه تنها مردم این شهرستان بلکه تمام مردم ایران می توانند چندین اثر تاریخی مهم جهان و ایران را از نزدیک و در ابعاد کوچکتر ببینند.همچنین ساخت پرسپولیس تخت جمشید، حافظیه، برج آزادی، آرامگاه باباطاهر و بسیاری دیگر از آثار تاریخی ملی را از دیگر آثار در نظر گرفته شده برای نخستین مینی ورد ایران اعلام کرد. مینی ورد در قسمت شرقی شهر ملایر در حال ساخت می باشد. در مینی ورد ملایر ۱۳۹ اثر منتخب از سراسر دنیا انتخاب و بازسازی می شود. از این ۱۳۹ اثر ۷۶ اثر متعلق به ایران است. همچنین جاده سلامت، یادمان شهدا، پیست های پیاده روی، دوچرخه سواری، استادیوم، باغ موزه طبیعی برای این مجموعه پیش بینی و در حال تکمیل است. مساحت پروژه مینی ورد ۴۸ هکتار است که در اطراف آثار تاریخی فضای سبز و محوطه سازی انجام می شود که مساحت مجموعه جنگلی ۴۰ هکتار است و اعتبار در نظر گرفته شده برای ساخت این پروژه افزون بر ۲۰۰ میلیارد ریال است. گفتنی است؛ مکان ساخت مینی ورد ملایر در انتهای پارک کوهسار و در نزدیکی دومین دریاچه مصنوعی شهر ملایر است. 

  دوستان امیدوارم از این مطلب استفاده
کرده باشید. باتشکر ،مسعودفراهانی


ملایر